English Deutsch

Muzeum Przyrody i Techniki Ekomuzeum im. Jana Pazdura w Starachowicach

Jesteś na: Strona główna | Ekspozycje stałe | Zakład Wielkopiecowy z poł. XIXw

Zakład Wielkopiecowy z poł. XIXw



Bliskość złóż rud żelaza i możliwość spiętrzenia wody niezbędnej jako siły napędowej maszyn przyczyniły się do rozwoju hutnictwa żelaza w dolinie rzeki Kamiennej w okresie od późnego średniowiecza do końca XIX wieku. Ogromny wpływ na propagowanie nowinek technicznych mieli Cystersi, którzy przybyli do Wąchocka w 1179 r. Cystersi wąchoccy w drugiej połowie XV wieku wydzierżawili kuźnicę o dwóch kołach wodnych rodowi Starzechów, od których przyjęła się nazwa Starachowice. Hutnictwo wielkopiecowe zaczęło się rozwijać z chwilą wybudowania w 1789 r. pierwszego wielkiego pieca z inicjatywy przeora cystersów wąchockich Aleksandra Rupkiewicza. W 1818 r. fabryki żelazne w Starachowicach przeszły pod zarząd państwa. Dzięki inicjatywie Stanisława Staszica powstał plan budowy "ciągłych zakładów fabryk żelaza na rzece Kamiennej". Plan budowy Zakładów, opracowany w latach 1833-1835 zdecydował o wysokiej randze Starachowic w przemyśle górniczo-hutniczym Zagłębia Staropolskiego.

W latach 1836 - 1841 w sąsiedztwie kopalni rudy żelaza "Herkules" na naturalnym tarasowym zboczu wybudowano zakład wielkopiecowy z trzema Wielkimi Piecami na węgiel drzewny. Na najwyższym tarasie zakładu magazynowano rudę żelaza, na drugim usytuowane były piece do prażenia rudy natomiast na ostatnim tarasie przygotowywano węgiel drzewny. Cały ciąg zamykały wieża gichtowa (wyciągowa), koło wodne, wielkie piece i hala lejnicza. Dzisiejszy krajobraz historyczny Muzeum obejmuje pozostałości klasycystycznych budowli: hali spustu surówki aranżowanej na cele wystawiennicze, maszynowni usytuowanej nad kanałem i fragmenty układu hydroenergetycznego z podziemnym sklepionym kanałem o długości 240 m.

Autorzy:
MIROSŁAW WITKOWSKI
ANDRZEJ KOZŁOWSKI



<< Wróć
© www.ekomuzeum.pl Muzeum Przyrody i Techniki Ekomuzeum im. Jana Pazdura 2004 - 2010